Het belang van Esoterisch Erfgoed door Loes Modderman.

Hopelijk weten de meeste Harmonia leden dat nog niet lang geleden het 'archiefproject' van Harmonia is afgerond.
Voor wie het niet weten: drie jaar lang is er enorm hard gewerkt aan het inventariseren van de lange geschiedenis van Harmonia, van 1888 tot nu.
Daarbij ging het om boeken, jaargangen van tijdschriften, foto's, massa's brochures, manuscripten en tientallen ordners met verslagen, notulen, concepten, brieven, en noem maar op.
Wie is gezegend met gevoel voor geschiedenis weet hoe treurig het kan zijn als onvervangbaar en uniek materiaal voor altijd verloren gaat, door gebrek aan zorg, gebrek aan ruimte, gebrek aan inzicht in het belang van wat men heeft, en vooral gebrek aan bepalingen voor 'als ik er niet meer ben'.
Zo was het bij Harmonia. Maar net op tijd hebben Rob van der Vossen en Loes Modderman het tij kunnen keren.
Wim Kramer, directeur van Het Johan Borgman Fonds (HJBF), heeft met een aantal vrijwilligers fantastisch en soms bijna uitzichtloos werk verricht, maar nu is het erfgoed van Harmonia klaar voor gebruik, en voornamelijk ondergebracht in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag en in het Utrechts Archief.
Daar is het nu volledig toegankelijk voor onderzoekers en belangstellenden.
Op dit moment is er zelfs een kleine tentoonstelling van Harmonia documenten in Utrecht, om de overdracht te vieren. En het allermooiste: binnen nu en een jaar zal met prioriteit het belangrijke Spiritualistische tijdschrift 'Het Toekomstig Leven' (1897 -1941) worden gedigitaliseerd.
Ik kan iedereen verzekeren dat dat tijdschrift een bron van verrukkingen is.

Maarten vroeg mij om dit stukje te schrijven vanwege een internationale conferentie die op 12, 13 en 14 juni 2014 werd gehouden in Utrecht, georganiseerd door HJBF over het behoud en de digitalisering van belangrijke esoterische archieven.

Wat hierboven is beschreven over het archief van Harmonia is niet uniek.
In elk land spelen dezelfde vraagstukken: hoe maken we op de beste manier gebruik van ruimte en geld zodat het doel waar het om gaat, behoud van geschiedenis voor wie na ons komen, gehaald wordt.
Wat eenmaal in een archief is opgenomen blijft in dat archief, ook, hopen we, over 100 jaar.
Maar wat gebeurt er met alles dat bij particulieren berust?
Op de conferentie werden vreselijke voorbeelden genoemd van uniek materiaal dat door de kinderen of door de secretaresse van degene die het bezat verbrand is, of bij het grof vuil is neergezet.
Een enkele keer was er nog iets te redden, maar vaak was het onheil al geschied.
Wie aan genealogie of een andere hobby doet kent misschien zelf zulke voorbeelden, want het nageslacht heeft maar al te vaak geen boodschap aan wat pa of ma heeft verzameld, en soms moet een huis snel leeg zijn, en dan kiest men de makkelijkste weg: de vuilnisbak.

De Conferentie was bedoeld om zowel problemen als oplossingen met elkaar te delen.
Een van de meest belangrijke 'oplossingen' is het digitaliseren van het materiaal.
Niet om het fysieke papier te vervangen, maar om toegankelijkheid wereldwijd mogelijk te maken.
We weten allemaal hoe snel die ontwikkeling gaat.
Dat heeft voor en nadelen.
Voor de boekenliefhebber blijft het 'handzame' boek belangrijk, maar daarnaast is het fantastisch om inzage te hebben in honderdduizenden documenten, boeken, kranten en tijdschriften met een enkele muisklik.
Ook in Nederland is de Koninklijke Bibliotheek hard bezig boeken, kranten en tijdschriften te digitaliseren.
Dit is de site: http://www.delpher.nl/
Digitale mogelijkheden genereren hun eigen momentum en projecten schieten als paddestoelen uit de grond.

Zo is er bijvoorbeeld:
IAPSOP, http://www.iapsop.com/archive/index.html , een langlopend project om zoveel mogelijk historische esoterische tijdschriften online te brengen, nu nog alleen Engels/Amerikaans, maar op den duur ook in andere talen.

Dan is er:
WISEwiki, een initiatief ontstaan vanuit de onvrede met Wikipedia, die over elk alternatief en esoterisch onderwerp leugens boven waarheid prefereert en er niet voor terugdeinst om goede informatie te vervangen door stukken met een tendentieuze en bevooroordeelde inhoud.
Wees op uw hoede en ga niet af op wat Wikipedia op alternatief gebied te melden heeft!
WISE - World Institute of Scientific Exploration, wil een veelzijdig instrument worden dat gedeeltelijk werkt met inbreng van de gebruiker net als Wikipedia.
Met dat verschil dat er een ter zake kundige redactie achter zit.
Daarnaast wil WISE een enorm archief samenbrengen van alles wat er in het verleden geschreven is, en nu geschreven wordt, op het gebied van parapsychologie, spiritualisme, theosofie, alternatieve geneeswijzen, alternatieve geschiedenis, onderzoek naar menselijke mogelijkheden en verder alles wat valt onder 'randwetenschap', zoals Forteana, Cryptozoologie en UFO's. http://wisewiki.org/tiki-index.php?page=WISE+Digital+Library+(WDL)
Naast gedigitaliseerd papier zijn er mensen bezig ook de voorwerpen van het esoterisch erfgoed veilig te stellen: de vele artifacten, die samenhangen met het Spiritualisme, maar ook bv de enorme rijkdom aan rituele voorwerpen van de Vrijmetselarij.

Nu er zoveel dreigt te verdwijnen worden steeds meer mensen en instituten zich bewust van het belang het tij te keren.
De rode draad die door al deze activiteiten loopt is de bewustwording dat 'bijzondere menselijke ervaringen' in elke denkbare vorm niet tot een randgebied behoren, aangehangen door 'goedgelovige malloten' maar integendeel totaal zijn ge´ntegreerd in onze cultuur en verweven met kunst, architectuur, literatuur, religie en filosofie.
We kunnen niet zonder, het definieert ons menszijn.
Aan ons om onze steen aan die bewustwording bij te dragen.




Terug naar het begin